fbpx

MANASTIR STUDENICA - veliki duhovni i umetnički centar srpskog naroda

MANASTIR STUDENICA - veliki duhovni i umetnički centar srpskog naroda

Studenica kao najznačajniji manastirski kompleks srednjovekovne Srbije i danas predstavlja veliki umetnički i duhovni centar srpskog naroda. Od XII stoleća, kada je osnovana, ova monaška zajednica ni u jednom trenutku nije prekidala svoj viševekovni život, čiji se kulturni slojevi prepoznaju u nizu graditeljskih i slikarskih ostvarenja.

Zadužbina i grobnica rodonačelnika dinastije Nemanjića služila je kao uzor mnogim vladarima ove loze, ne samo kao podsticaj za podizanjem mauzoleja koji bi nalikovali Bogorodičinoj crkvi, već i kao mesto gde bi mogli dati svoj lični doprinos. Tako je, nakon izgradnje manastirskih bedema i katolikona, tu vremenom nastajao niz objekata koji je trebalo da zadovolji potrebe studeničkog bratstva: trpezarija, Radosavljeva priprata, crkve Sv. Nikole i Sv. Jovana, Kraljeva crkva, konaci, itd. Uporedo sa neimarima, radili su u Studenici i brojni slikari, od onih koji su remek-delima vizantijskog živopisa XIII stoleća obeležili put srpskog srednjovekovnog slikarstva, preko dvorske radionice kralja Milutina i vodećih umetnika obnovljene Pećke patrijaršije, do zografa XIX veka. U riznici se čuvaju neki od kapitalnih primeraka srpske primenjene umetnosti. Upisan u Listu Svetske kulturne i prirodne baštine 1986, manastir Studenica je spomenik kulture na kojem se neprekidno izvode zaštitni radovi.

Najstariji pisani trag o manastiru Studenica potiče od Sv. Save koji kaže:
Naš sveti manastir ovaj, kao što znate, bilo je ovo mesto kao pusto lovište zverova. Kada je došao u lov gospodin naš i samodržac, Stefan Nemanja koji je carevao svom srpskom zemljom, i kada je on lovio ovde, izvoli mu se da ovde, u ovom pustom mestu sagradi manastir ovaj na pokoj i umnoženje monaškog čina."

hristovoraspece

Na žalost, dragocenosti nekadašnje bogate riznice manastira Studenice s vremenom su nestale ili su uništene.
Od sačuvanih liturgijskih i drugih crkveno-umetničkih predmeta izdvajamo: plaštanicu Antonija Heraklejskog, vezenu zlatnim i srebrnim nitima, iz 14.veka; pokrov za kivot Svetog Stefana Prvovenčanog, dar sultanije Olivere Despine, kćeri kneza Lazara i žene Bajazitove.
Među predmetima od plemenitih metala najdragoceniji je prsten kralja Stefana Prvovenčanog, koji se nalazio u kivotu Svetog Kralja, na lancu, uvijen u tkaninu, do 1955. kada je izvađen i izložen u riznici. Prsten je zlatan, u filigranu, i vizantijski je rad iz perioda 11-12. veka.
Izvanredno umetničko delo predstavlja i stavroteka iz 1628. godine od pozlaćenog srebra, ukrašena plavim i srebrnim emajlom. Na njoj su reljefne predstave Hristovog Vaznesenja, okružene simbolima, jevanđelistima, dok su po obodu date scene lova i prikazi studeničkih ktitora Stefana Nemanje i Stefana Prvovenčanog.
Sedamnaestom veku pripada više izloženih predmeta od pozlaćenog srebra, kao ripide, petohlebnica i dve čaše sa scenama iz lova, dok je fino ažurirana gotička kadionica nastala u 16. veku. Od nekada dragocene studeničke biblioteke sačuvan je veoma mali broj rukopisa, i to pre svega jedno četvorojevanđelje iz 15.veka, ukrašeno velikim zaglavljima i prepletenim inicijalima koji su bogato kolorisani. Više izloženih predmeta su na srpskom, turskom, ruskom, rumunskom i nemačkom jeziku, među kojima se ističu bogato ukrašene ruske gramate i rumunske povelje, koje svedoče o razgranatim vezama ovog manastira. Od slikarkih radova ističe se naprsni triptih iz 1750.g. ukrašen sedefnom intarzijom i pozlaćenim filigranskim okovima.

bogorodicinacrkva2

bogorodicinaikraljevacrkva

 

Podeli ovu vest

05/10/2020 0 comment

Umetnik Đura Jakšić poznat je kao pesnik, slikar, pripovedač. Po strogoj oceni prikazivača, "za sve to je imao dara, no ni za šta do kraja". Verovalo se da je više imao nego što je dao. Osobe sa takvim bogatstvom talenta retke su kod malih naroda. Za nepunih pedeset godina od mesta rođenja (Srpska Crnja, 1832) do smrti (Beograd, 1878), mnogo ...

23/01/2022 0 comment

Pitoreskni grad okružen vinogradima, smešten na severoistočnim obroncima Fruške gore, uz Dunav, više od dva stoleća bio je središte duhovnog, ...

25/01/2022 0 comment

U proleće 1804. godine Prvi srpski ustanak je uzeo maha, a ustanici opseli veća mesta i oslobodili dobar deo Beogradskog pašaluka. Ustanike ...

20/01/2022 0 comment

Sastav Kalem održaće solistički koncert 22. januara od 20 sati u Velikoj sali Kolarčeve zadužbine. Nakon koncerata širom Srbije, došao je trenutak ...

20/01/2022 0 comment

Sveti Jovan Krstitelj proslavlja se danas kao krsna slava u mnogim srpskim porodicama. Na današnji dan jevanđelista i apostol Luka poželeo je da ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti