fbpx

Sretenjski ustav - temelj državnosti i demokratije

Sretenjski ustav  - temelj državnosti i demokratije

Na današnji dan 1835. godine donet je Sretenjski ustav u Kragujevcu. Uzroci donošenja ovog ustava leže pre svega u karakteru vladavine kneza Miloša.

Nezadovoljstvo Miloševim apsolutizmom dovelo je do dizanja mnogih buna sa ciljem da se ograniči njegova vlast. Miletina buna iz januara 1835. godine bila je neposredni povod za donošenje Ustava.

Kragujevac je 1835. godine imao oko 2.000 stanovnika.

Dvorski kompleks i lokaciju duž Lepenice naseljavali su mnogobrojni državni činovnici, kao i personal Miloša Obrenovića.
Srbija tada nije bila samostalna država, već knjaževstvo u sastavu Turske sa izvesnim stepenom autonomije koji je dobijen Hatišerifom 1830. godine.

Međutim, knjaz je sve učinio da predstavi Srbiju kao samostalnu što potvrđuje njegova odluka da se konačno donese Ustav na koji su imale pravo samo nezavisne države.

Za proklamovanje Ustava koji je napisao Dimitrije Davidović u Kragujevcu je 1835. godine priređena prva svetkovina.

Po ugledu na evropske, Sretenjski ustav ograničio je apsolutizam monarha i zamenio ga parlamentarnom monarhijom.

Prvi put se govori o zaštiti prava građana ukoliko ih povrede državni organi, regulišu se prava i obaveze vladara, činovnika, a vlast se deli na zakonodavnu, izvršnu i sudsku.

Međutim, iako je zakonodavna i izvršna vlast pripadala vladaru i državnom savetu, Miloš je primat zadržao za sebe.

Po ugledu na evropske, Sretenjski ustav ima odredbe o Narodnoj skupštini i opštenarodnim pravima Srbina.
Skupština 1835. godine postaje ustavotvorna i karakterišu je visoke kvote u odlučivanju o eventualnoj promeni Ustava.

Prvi put se ovim Ustavom definiše pitanje poreza koji je mogao samo jednom godišnje da bude povećan, ali uz saglasnost građana.

Prvi put je bilo uvedeno i neprikosnoveno pravo privatne svojine i jednakost građana pred zakonom.

U Srbiji donošenjem ovog Ustava niko više nije mogao da bude uhapšen duže od tri dana, a da ne zna zbog čega i da protiv njega ne bude pokrenut postupak.

Tvorac Sretenjskog ustava bio je jedan od najobrazovanijih ljudi toga vremena Dimitrije Davidović.
On je osnovao je i potpisao i prve „Novine srpske".

Međutim, zbog objavljivanja tekstova koje se nisu sviđali vladaru, dva puta se sukobio sa Milošem Obrenovićem koji ga je na kraju smenio sa uredničkog mesta i postavio tadašnjeg cenzora.

Davidović je umro u bedi u Smederevu, a o njegovoj smrti u novinama koje je osnovao nije bila napisana ni jedna reč.

Podeli ovu vest

22/02/2013 0 comment

Termin "orden" nastao je od reči "hordo",što znači red.Sama reč je nastala po viteškim vitezovima iz srednjeg veka,pa se naravno,za njih vezuje i ordenje.Međutim,prvo ordenje ,pa se i ono mkože uzeti kao preteča modernog ordenja,javlja se u 2.veki pre nove ere,a nazivalo se faler.Faleri su u stvari metalne pločice koje su bile ukrašene ...

23/01/2022 0 comment

Pitoreskni grad okružen vinogradima, smešten na severoistočnim obroncima Fruške gore, uz Dunav, više od dva stoleća bio je središte duhovnog, ...

19/01/2022 0 comment

Vlada Srbije donela je zaključak da se prihvata Dokument dosije „Nominacioni predeo Bača“ za upis na Uneskovu listu svetskog kulturnog i prirodnog ...

20/01/2022 0 comment

Sastav Kalem održaće solistički koncert 22. januara od 20 sati u Velikoj sali Kolarčeve zadužbine. Nakon koncerata širom Srbije, došao je trenutak ...

20/01/2022 0 comment

Sveti Jovan Krstitelj proslavlja se danas kao krsna slava u mnogim srpskim porodicama. Na današnji dan jevanđelista i apostol Luka poželeo je da ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti