fbpx

Srpsko srednjovekovno nasleđe: Manastir Banja Pribojska

Srpsko srednjovekovno nasleđe: Manastir Banja Pribojska

Tačno vreme osnivanja manastira u Banji nedaleko od Priboja na Limu nije poznato. Prvi put se pominje u Studeničkom tipiku s početka XIII veka, kada je njegov iguman učestvovao u izboru studeničkog igumana sa još šest starešina najuglednijih srpskih manastira.

Sedište Dabarske episkopije postaje 1220. Na mestu starije kultne građevine kralj Stefan Dečanski 1329. podiže današnju crkvu, koja je oko 1570, za vreme patrijarha Makarija Sokolovića, pretrpela opsežnu obnovu. Manastirski kompleks sačinjavaju velika crkva Sv. Nikole, paraklis Bogorodičinog uspenja, dozidan uz južni zid velike crkve, i temelji crkve Sv. Ilije. Crkva Sv. Nikole ima osnovu u obliku upisanog krsta, sa polukružnom apsidom i dve polukružne niše na istoku, pripratom i prostranim otvorenim tremom na zapadu. Središnji prostor naosa i priprate nadvišuju dve kupole, koje svoj izgled duguju obnovi s početka XX veka. U oltaru i naosu su sačuvana dva sloja živopisa – stariji iz XIV veka i mlađi iz XVI veka koji ga ponavlja ikonografski i stilski. U priprati postoji samo sloj živopisa iz XVI veka. Iz vremena druge obnove potiču i fragmenti živopisa sačuvani na zapadnoj fasadi. O neprekinutom značaju manastira svedoče kako grobovi najuglednijih vlasteoskih porodica iz vremena vladavine cara Dušana i cara Uroša, otkriveni u hramu i oko njega, kao i dragoceni bogoslužbeni predmeti iz rizničke zbirke. Arheološka istraživanja sa prekidima traju od 1972. do danas.Neki od najstarijih i najdragocenijih predmeta koje manastir Banja čuva jesu darohranilica iz 16. veka, nekoliko čaša sa likom Svetog Nikole, kandila, putiri, predmeti od gorskog kristala, dve ripide, kao i mnogi drugi predmeti koji se koriste prilikom pravoslavnog crkvenog obreda.

Podeli ovu vest

25/02/2015 0 comment

U narodnoj biblioteci "Vuk Karadžić" danas će biti otvorena izložba "Kragujevac u Prvom svetskom ratu". Izložbu organizuje Istorijski arhiv Šumadije, a autori su Marko Milivojević, Goran Milosavljević, Gordana Vuković i Nataša Bazić. U Prvom svetskom ratu grad na Lepenici je ponovo postao središte državnih institucija.  Posle objave rata ...

29/06/2021 0 comment

U Srbiji se početak gajenja maline vezuje za kasni XIX vek, tačnije 1880. godinu. Smatra se da su srpski iseljenici doneli prve značajne sorte iz ...

12/07/2021 0 comment

Petrovdan se slavi u čast svetih apostola Petra i Pavla, 29 juna po starom odnosno 12 jula po novom kalendaru. Već sam narodni naziv za praznik ...

23/07/2021 0 comment

Ikona od sedefa „Tajna večera", poklon jerusalimskog patrijarha Damjana kralju Aleksandru Karađorđeviću, jedna je od mnogih dragocenosti ukradenih iz ...

12/07/2021 0 comment

U Sirogojnu 12. jula, na Petrovdan, održava se tradicionalna manifestacija „Petrovdanski dani“. Program počinje jutarnjom liturgijom u crkvi Svetih ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti