fbpx

Aranđelovačko "Staro zdanje" - čuveni primer srpske arhitekture romantizma

Aranđelovačko "Staro zdanje" - čuveni primer srpske arhitekture romantizma

Daleke 1865. godine „Staro zdanje" počeo je da gradi knjaz Mihailo Obrenović, kao letnju rezidenciju dinastije i Skupštinski dom Srbije, a izgradnja je završena 1872. godine. Nema sumnje da je poslednje neimarsko delo arhitekte Koste Šreplovića, saradnika i prijatelja znamenitog češkog arhitekte Jana Nevole, jedan od najčuvenijih primera srpske arhitekture romantizma.

Kroz svoje bitisanje, bezmalo jedan i po vek, hotel „Staro zdanje" menjao je izgled, a u dva navrata dograđivan je i obnavljan. Simbol Aranđelovca počeo je da „umire" krajem prošlog veka. Fasada u ruševnom stanju, prozori, vrata, instalacije i oprema uništeni i u više navrata poharani. Vandali su odneli sve što im je palo pod ruku. Pokušali su iz znamenite Sale kneževa da iščupaju i pet velikih kristalnih lustera.

Od kradljivaca je spašen vredan klavir na kojem su svirali mnogi umetnici iz zemlje i sveta i dat je na korišćenje Muzičkoj školi „Petar Ilić u Aranđelovcu. Stolice i fotelje iz Kneževe dvorane date su Narodnom muzeju, a 42 skupocene slike i dve tapiserije sklonjene su na sigurno mesto.

Vredno je istaći da se u tom fundusu nalaze i dva remek-dela velikog formata: „Brod – bonaca" i „Brod u buri", čuvenog nemačkog slikara Aleksandera Kirhera, koji spada u najpoznatije majstore sveta koji su slikali more i brodove. Njegova dela nalaze se u mnogim muzejima: Njujorku, Parizu, Berlinu, Trstu, Beču, Rovinju, Puli...

Prema popisu iz 1941. godine, u Sali kneževa nalazilo se više od 30 slika velikog formata neprocenjive vrednosti istaknutog jugoslovenskog slikara između dva rata, Lukijana Bibića. To su bili portreti (ulje na platnu) vojvoda iz Prvog i Drugog srpskog ustanka i likovi dinastija Obrenović i Karađorđević. Nažalost, te slike su ukradene. Slika vojvode Milana Toplice viđena je u Vojnom muzeju u Beogradu (kupljena iz privatne kolekcije), a dva portreta našla su „utočište" u Muzeju Krajine u Negotinu .

staro zdanje stara razglednica

Staro zdanje-stara razglednica

Hotel „Staro zdanje" od 1964. godine dat je na trajno korišćenje AD „Bukovičkoj Banji". Rešenjem Okružnog suda Kragujevac od 25. oktobra 2005. godine, hotel dobija raniji upis vlasništva u korist opštenarodne imovine – državne svojine. Nažalost, umesto zaštite, Direkcija za imovinu Srbije do sada ništa nije učinila za spas ovog kulturnog i istorijskog dobra. Hotel je zatvoren za goste sredinom 2006. godine, danas se urušava na sramotu i pred očima države i Aranđelovčana."

Podeli ovu vest

13/03/2017 0 comment

 Gajde, stari, tradicionalni instrument su napravljene  od ovčije mešine i drveta. Mešina je presvučena šarenim platnom — "cicom". Imaju i mali meh za naduvavanje mešine. Karabe su dvocevne. Na desnoj cevi je pet rupa sa prednje strane i jedna pri kraju s boka. Treća i četvrta rupica su veće od ostalih. ...

29/06/2021 0 comment

U Srbiji se početak gajenja maline vezuje za kasni XIX vek, tačnije 1880. godinu. Smatra se da su srpski iseljenici doneli prve značajne sorte iz ...

12/07/2021 0 comment

Petrovdan se slavi u čast svetih apostola Petra i Pavla, 29 juna po starom odnosno 12 jula po novom kalendaru. Već sam narodni naziv za praznik ...

23/07/2021 0 comment

Ikona od sedefa „Tajna večera", poklon jerusalimskog patrijarha Damjana kralju Aleksandru Karađorđeviću, jedna je od mnogih dragocenosti ukradenih iz ...

12/07/2021 0 comment

U Sirogojnu 12. jula, na Petrovdan, održava se tradicionalna manifestacija „Petrovdanski dani“. Program počinje jutarnjom liturgijom u crkvi Svetih ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti