fbpx

Nacionalno blago: Srpske nošnje sa Kosova i Metohije

Nacionalno blago: Srpske nošnje sa Kosova i Metohije

Srpska nošnja sa Kosova i Metohije ističe se izuzetnom lepotom i raznolikošću. Bogatstvo mašte i umeća u stvaranju osnovnih oblika i ukrasnih motiva vidni su na jelecima, dolamama, zubunima, anterijama, košuljama, pregačama, pojasevima, maramama, oglavljima, kapama i dr., koje su rukotvorile žene, devojke i terzije. Ornamenti su pretežno geometrijski ili geometrizovani biljni, zatim biljni, ređe zoomorfni. U koloritu je česta crvena boja. Njeno simbolično i magijsko značenje — simbol života i zdravlja — u kombinaciji sa ostalim bojama i srebrnom i zlatnom srmom, doprinosi živopisnom kolorističkom skladu ovih nošnji.

Gradska nošnja bila je pod neposrednim orijentalnim uticajima. U upotrebi se zadržala gotovo do pred Drugi svetski rat. U svom celokupnom stilskom oblikovanju bila je istih osobina na celokupnom prostoru Kosova i Metohije, sa neznatnim varijantama u pojedinim sredinama. Nošena je u Prizrenu, Peći, đakovici, Prištini, Kosovskoj Mitrovici, Gnjilanu i drugim manjim varošicama.

Na Kosovu i Metohiji ukrštali su se uzdužni i poprečni balkanski putevi, a u susretanju različitih kultura, u svekolikom etničkom šarenilu, pod uticajem različitih religija i mentaliteta, duže su se nego u drugim krajevima zadržale tradicionalne osobine raznih oblika života, samim tim i u gradskoj nošnji.

Mintani, čepkenli, svite, jeleci, dolame, plamte u bojama i vezu. Pažljivo tkani, krojeni i vezeni, kostimi svedoče o talentu i zanatsko-umetničkoj veštini starih majstora koji su stilskim uticajem Levanta i perfektnom izradom detalja gradsku nošnju po lepoti, bogatstvu i prefinjenosti učinili jedinstvenom.

Darovite žene s Kosova izrađivale su svileno platno, poznato kao prizrensko. Prizrenska svila poznata još iz srednjeg veka, sa utkanim uzdužnim prugama, u narodu je nazivana srpsko platno. Od njega su se po gradovima izrađivale raskošne ženske košulje dugih, ravnih rukava, potkićene pletenom čipkom.

pecka narodna nosnja

Podeli ovu vest

15/01/2015 0 comment

Proslavljeni reditelj Nikita Mihalkov biće gost predstojećeg Međunarodnog filmskog i muzičkog festivala Kustendorf koji će biti održan od 21. do 26. januara u Drvengradu na Mokroj Gori, saopštili su danas organizatori. Mihalkovljev film "Sunčanica", koji je svetsku premijeru imao u Srbiji, biće prikazan na Kustendorfu 25. januara, a zatim će ...

29/06/2021 0 comment

U Srbiji se početak gajenja maline vezuje za kasni XIX vek, tačnije 1880. godinu. Smatra se da su srpski iseljenici doneli prve značajne sorte iz ...

12/07/2021 0 comment

Petrovdan se slavi u čast svetih apostola Petra i Pavla, 29 juna po starom odnosno 12 jula po novom kalendaru. Već sam narodni naziv za praznik ...

28/07/2021 0 comment

Posle veličanstvenog koncerta Danice Crnogorčević, vokalnog sastava Đerdan i večeri aforizama i pesme, program Zlatiborskog kulturnog leta nastavljen ...

26/07/2021 0 comment

Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas obeležavaju praznik Svetog Arhangela Gavrila, u narodu poznatiji kao Gorešnjak ili Letnji ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti