fbpx

Vodenice i valjavice na reci Bistrici

Vodenice i valjavice na reci Bistrici

Vodenice i valjavice na reci Bistrici, u ataru istoimenog sela, predstavljaju specifičnost Braničevskog okruga. Selo Bistrica nalazi se 10-ak km jugoistočno od Petrovca.

U ambijentu netaknute prirode, na ovoj planinskoj rečici u dužini od 5 km - od izvora u podnožju planine Veliki Sumurovac pa do njenog izlaska iz sela - danas se nalazi deset sačuvanih vodenica i dve valjavice. Ovakav sačuvan kompleks postrojenja za mlevenje žita i valjanje sukna se veoma retko susreće. Nastao je u vremenskom periodu od početka 19. do sredine 20. veka. Najstarija sačuvana vodenica je Tomašević Brane, o čemu nam svedoči sačuvana turska tapija iz 1819/20. godine.

Gradnja vodenica i valjavica se zasnivala na principu funkcionalnosti, pa se radi o jednostavnim arhitektonskim rešenjima (koja su optimalna u datim planinskim uslovima). Vodenice, uglavnom, čini jedna prostorija, ređe dve. Imaju po jedna ulazna vrata sa manjim prozorom samo na sobi, dok je prostor sa vodeničnim kamenom najčešće bez prozora. Temelj je od kamena povezan krečnim malterom. Zidovi su od talpi i direka – stubaca. Krovovi su na četiri vode pokriveni ćeramidom ili biber crepom.

Obe sačuvane valjavice, na oko 100 m jedna od druge, nalaze se u neposrednoj blizini izvora reke Bistrice. Za razliku od vodenica, njihove zgrade su polubrvnare sa dvoslivnim krovom i sa po dve prostorije, za rad i za odmor.

bistrica 2

Podeli ovu vest

19/06/2016 0 comment

Između običaja u varoši Boljevcu i običaja u okolnim srpskim selima nema skoro nikakve razlike, jer je Boljevac postao doseljavanjem iz okolnih sela tek oko polovine XIX. veka. Troična nedelja zove se Rusana nedelja. Te nedelje žene ništa ne peru ceđem zbog ruse. Isto se tako stoka ne krmi niti se šišaju ovce, opet zbog ruse. Na Trojice u ...

29/06/2021 0 comment

U Srbiji se početak gajenja maline vezuje za kasni XIX vek, tačnije 1880. godinu. Smatra se da su srpski iseljenici doneli prve značajne sorte iz ...

12/07/2021 0 comment

Petrovdan se slavi u čast svetih apostola Petra i Pavla, 29 juna po starom odnosno 12 jula po novom kalendaru. Već sam narodni naziv za praznik ...

28/07/2021 0 comment

Posle veličanstvenog koncerta Danice Crnogorčević, vokalnog sastava Đerdan i večeri aforizama i pesme, program Zlatiborskog kulturnog leta nastavljen ...

26/07/2021 0 comment

Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas obeležavaju praznik Svetog Arhangela Gavrila, u narodu poznatiji kao Gorešnjak ili Letnji ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti