fbpx

Narodna vojvođanska kuća trščara

Narodna vojvođanska kuća trščara

Do pre jednog veka, stara narodna kuća trščara bila je najrasprostreniji tip kuće po selima i salašima Vojvodine, dok je u gradovima to bila kuća periferije – seljačkih, paorskih krajeva, čije se stanovništvo bavilo obradom zemlje. Nazvana je tako po svom osovnom obeležju – trščanom pokrivaču. Trščara je bila univerzalno stanište za sve nacije banatskog prostora, kako za autohtono srpsko, mađarsko i rumunsko stanovništvo, tako i za koloniste, pre svih Nemce, Slovake, Rusine..

Da bi se sagradila jedna kuća od naboja pokrivena trskom nije bilo potrebno mnogo sredstava, a živeti u njoj bilo je ekonomično, trajno i funkcionalno. Građena je od materijala koji je bio tu, na dohvat ruke : zemlje, trske, slame, krupne i sitne pleve. Na drvetu se štedelo. Drvo se koristilo samo toliko koliko je bilo nepohodno za krovnu građu i za stolariju. Štedelo se i prilikom izgradnje kuće, jer su svi radovi izvođeni putem mobe, jedino su se plaćali majstori za krovnu konstrukciju.

Održavanje kuće je takođe iziskivalo malo sredstava. Zidove od naboja krpili su sami ukućani, najčešće žene prilikom pripreme krečenja unutrašnjih i spoljnih zidova. Trščani krov “početkao” bi se svakih desetak godina. To su činili majstori, koji nisu bili ni skupi, niti ih je bilo teško pronaći, za razliku od danas, kada je situacija obrnuta.

Kuću sa trščanim krovom najduže su zadržala poljoprivredna domaćinstva koja su se bavila baštovanstvom, jer je tavan pod trščanim krovom nezamenljiv smeštajni prostor za mnoge povrtarske proizvode, naročito luk i arpadžik. Upravo je iz tih razloga mnogim ovakvim kućama podužen vek. Nekoliko takvih kuća sačuvano je u Belom Blatu.

Trskom su se uglavnom pokrivale kuće manjih osnova poput dvodelnica i trodelnica, mada danas nalazimo kuće pod trskom i sa razvijenim osnovama. To su najčešće niske prizemnice užom stranom okrenute ka ulici, sa dužom, ispuštenom strehom oko zabata, čije su krajnje ivice opšivene daskom. Streha je uglavnom napuštena i duž dvorišne fasade, a obično je podupreta drvenim ili zidanim stubovima, koji formiraju gong.

trscara 1

Retko se događa da ispod napuštene strehe ne postoje stubovi, a da je ipak formiran neki vid gonga, kao što je to slučaj sa Sandićevom kućom u Zrenjaninu, s kraja XVIII veka, koje je spomenik kulture od velikog značaja, i kao takva primer ne samo ovog podneblja, već i za područje čitave Vojvodine.

Autor : Branislav Milić„Banat je kao priča“

 

Podeli ovu vest

24/02/2015 0 comment

Igranje klisa i pale poznato je u selima zapadne Srbije u brojnim varijantama i sa mnogo naziva (igrati klisa, rupoklisa, viriz i sl.). Ova čobanska igra igrana je i u severnoj Metohiji (kl'isanje, pl'iske). Naziv, između ostalog, zavisi i od načina igre, od toga da li se klis baca iz ruke, sa kočića, iz rupe. Načešće je bacanje sa kočića. Igraju ...

15/06/2021 0 comment

Ne može da se zamisli srpsko domaćinstvo na selu bez tarabe. Iako ih danas često zamenjuju žičanim, kovanim i betonskim ogradama, taraba i plot su ...

16/06/2021 0 comment

Kao i kod drugih fruškogorskim manastira istorija i predanje o manastiru Beočin pomešani u jednu uzbudljivu priču. Prvi pisani podaci o manastiru, ...

15/06/2021 0 comment

Turistička organizacija grada Leskovca, pod pokroviteljstvom grada Leskovca u etno kompleksu Šop - Đokić, na otvorenom, organizuje dvadeset prvu po ...

10/06/2021 0 comment

Spasovdan je četrdeseti dan od Vaskrsa i uvek pada u četvrtak.Ovo je stočarski i ratarski praznik,koji se slavi i kao krsna slava,ali i kao zavetina ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti