fbpx

KRSTOVDAN - VELIKI NARODNI PRAZNIK

KRSTOVDAN - VELIKI NARODNI PRAZNIK

Ovaj dan nekada se proslavljao kao veliki praznik u našem narodu, a danas samo po nekim selima,jer je većina pomerila rituale i verovanja vezane za Krstovdan na Bogojavljenje.

Postoji zimski i jesenji Krstovdan. Tih dana se slave dva događaja u vezi s Časnim krstom Hristovim. Prvi, pronalazak Časnog krsta na Golgoti,i drugi, povratak Časnog krsta iz Persije u Jerusalim. Tragajući prilikom obilaska Svete zemlje za Časnim krstom,carica Jelena saznade da je Krst zakopan pod hramom Venerinim na Golgoti,koji je podigao car Hadrijan. Carina naredi da se poruši Venerino svetilište i u njenim temeljima pronađoše tri krsta. Ne znajući koji je od njih pravi, odnosno Hristov krst, upita za savet patrijarha Makarija,a on joj odgovori: „Vidiš li onu pogrebnu povorku koja upravo prolazi?Stavi sva tri krsta na mrtvbaca,pa ćeš videtikoji je pravi". Carica tako i uradi:stavi prvo jedan,ali se ništa ne dogodi:stavi i drugi,i opet bi isto:spusti treći krst i mrtvac ožive.Carica Jelena shvati da je treći krst Časni krst. Tada patrijarh podiže krst dag a ceo narod vidi,a carica naruči da se napravi kovčeg od teškog srebra i u njega položi.

U toku mnogobrojnih pustošenja Jerusalima,Krst Gospodnji je otet iz hrama i odnet u Persiju.U Jerusalim ga je,posle 14 godina,vratio car Iraklije,628.godine.Od tada se Krst stalno nalazi u Hramu Vaznesenja na Golgoti.

Zimski Krstovdan pripada krugu zimskih običaja i verovanja,koji su padali oko Nove godine.Prema predanju,na zimski Krstovdan se prema vetru predviđa kakava će godina biti. Na ovaj dan strogo se posti. U dinarskim predelima se na taj dan stavljao krst u vodu.Ako se voda preko noći zaledi,verovalo se da će godina biti zdrava i rodna.U gradovima se na ovaj dan svetila vodica po kućama.Krstovdan se smatra velikim narodnim praznikom. Na Kosovu i Metohiji naziva se Netka ili Najetka,a oba naziva su nejasnog porekla. U zapadnim krajevima u kojima žive Srbi postoji nekoliko crkava posvećenih Krstu. U 16.veku spominje se Crkva Pereštana,koja je imala patrona Sveti krst.

Autor:Dragomir Antonić,etnolog

Podeli ovu vest

19/07/2016 0 comment

Drinska regata je svojevrstan karneval na vodi koji se preko dve decenije u julu organizuje u Bajinoj Bašti. Sadržajno i po broju posetilaca je među najznačajnijim turističkim manifestacijama u Srbiji a vremenom je pored dešavanja na vodi gostima Bajine Bašte omogućeno da pet dana uživaju u brojnim koncertima, trubačkim takmičenjima, pripremanju ...

23/09/2021 0 comment

Vršačka kula, simbol ne samo grada već i cele okoline, sazidana je 1439 godine i veruje se da ju je podigao Đurađ Smederevac posle pada Smedereva sa ...

16/09/2021 0 comment

Na samoj obali jezera u selu Grlištu udaljenom 14 km od Zaječara nalazi se i manastir sa crkvom posvećenom Svetim apostolima Petru i Pavlu.  U ...

09/09/2021 0 comment

Rodna kuća vojvode Živojina Mišića, jednog od najznačajnijih vojnih zapovednika Srpske vojske u Prvom svetskom ratu, nalazi se u pitomom mioničkom ...

21/09/2021 0 comment

Ovo je rođendan Presvete Bogorodice,BlagodetnAutor:Dragomir Antoniće Marije,blažene među ženama.Njeni roditelji dočekaše starost bez dece,te zato ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti