Pravoslavni manastir Gradac se nalazi u istoimenom selu na obroncima planine Golije. Udaljen je oko 12 km od Brvenika i Ibarske magistrale i 22 km od Raške. Zadužbina je Jelene Anžujske, žene kralja Uroša I. Nema pisanih podataka o vremenu gradnje manastira, ali se veruje da je završena u poslednjoj četvrtini XIII veka.

Osnovan je kao veliki muški manastir. Ktitorka ga je bogato opremila i o njemu se posebno starala i po rečima arhiepiskopa Danila II za zidanje „izabrala najbolje umetnike“. U manastirskom kompleksu nalazile su se građevine: velika Bogorodična crkva i manji hram Svetog Nikole Čudotvorca Mirlikijskog. Od prve trpezarije, konaka i zidina koje su opasivale manastirski kompleks sačuvani su temelji. U velikoj crkvi posvećenoj Bogorodici (Blagovesti) bilo je položeno telo kraljice Jelene po njenom upokojenju 1314. godine.

Krajem XVI veka manastir je kratko obnovljen, međutim, samo nekoliko godina kasnije, oko 1600. godine, za vreme austrijsko-turskog rata je opusteo. Tom prilikom monasi su sakrili mošti svete kraljice na mesto koje do danas nije poznato. Tek sredinom XX veka manastir je potpuno obnovljen. Uz jedan od kamenih, masivnih zidova srednjevekovnog konaka, podignut je novi konak, koji je osvećen krajem 1990. godine kada je i obnovljen monaški život.

Unutrašnji prostor Bogorodičine crkve u Gradcu je jedan od najlepših u srpskoj srednjevekovnoj arhitekturi. U periodu od 2017. do 2021. godine urađena je konzervacija i restauracija živopisa Bogorodičine crkve. Mali hram Svetog Nikole smešten je na jugoistočnoj periferiji manastirske porte na steni, iznad ulaza u manastir. U podnožju stene, ispod crkve nalazi se manja pečina u kojoj su sačuvani tragovi živopisa.

Gradac je danas ženski manastir i jedan od najaktivnijih srpskih srednjevekovnih kulturno-istorijskih spomenika koji tokom godine poseti veliki broj turista. U okviru manastira postoje različite radionice od kojih je najstarija ikonopisačka radionica. Sestrinstvo manastira bavi se prevođenjem, tkanjem, izradom rukotvorina i suvenira, sakupljanjem lekovitih bilja, pravljenjem melema, tinktura, likera. U manstiru Gradac se svake godine u junu, održava deo programa manifestacije „Dani kraljice Jelene“, koju organizuju sestrinstvo manastira Gradac, Centar za kulturu Gradac i Turistička organizacija Raška. Sestrinstvo manastira učestvuje i u organizaciji manifestacije „Raške duhovne svečanosti“ koja se održava u avgustu mesecu.