fbpx

Sretenjski ustav iz 1835. temelj srpske demokratije

Sretenjski ustav iz 1835. temelj srpske demokratije

Na današnji dan 1835. godine donet je Sretenjski ustav u Kragujevcu. Uzroci donošenja ovog ustava leže pre svega u karakteru vladavine kneza Miloša.

Nezadovoljstvo Miloševim apsolutizmom dovelo je do dizanja mnogih buna sa ciljem da se ograniči njegova vlast. Miletina buna iz januara 1835. godine bila je neposredni povod za donošenje Ustava.

Kragujevac je 1835. godine imao oko 2.000 stanovnika.

Dvorski kompleks i lokaciju duž Lepenice naseljavali su mnogobrojni državni činovnici, kao i personal Miloša Obrenovića.
Srbija tada nije bila samostalna država, već knjaževstvo u sastavu Turske sa izvesnim stepenom autonomije koji je dobijen Hatišerifom 1830. godine.

Međutim, knjaz je sve učinio da predstavi Srbiju kao samostalnu što potvrđuje njegova odluka da se konačno donese Ustav na koji su imale pravo samo nezavisne države.

Za proklamovanje Ustava koji je napisao Dimitrije Davidović u Kragujevcu je 1835. godine priređena prva svetkovina.

Po ugledu na evropske, Sretenjski ustav ograničio je apsolutizam monarha i zamenio ga parlamentarnom monarhijom.

Prvi put se govori o zaštiti prava građana ukoliko ih povrede državni organi, regulišu se prava i obaveze vladara, činovnika, a vlast se deli na zakonodavnu, izvršnu i sudsku.

Međutim, iako je zakonodavna i izvršna vlast pripadala vladaru i državnom savetu, Miloš je primat zadržao za sebe.

Po ugledu na evropske, Sretenjski ustav ima odredbe o Narodnoj skupštini i opštenarodnim pravima Srbina.
Skupština 1835. godine postaje ustavotvorna i karakterišu je visoke kvote u odlučivanju o eventualnoj promeni Ustava.

Prvi put se ovim Ustavom definiše pitanje poreza koji je mogao samo jednom godišnje da bude povećan, ali uz saglasnost građana.

Prvi put je bilo uvedeno i neprikosnoveno pravo privatne svojine i jednakost građana pred zakonom.

U Srbiji donošenjem ovog Ustava niko više nije mogao da bude uhapšen duže od tri dana, a da ne zna zbog čega i da protiv njega ne bude pokrenut postupak.

Tvorac Sretenjskog ustava bio je jedan od najobrazovanijih ljudi toga vremena Dimitrije Davidović.
On je osnovao je i potpisao i prve „Novine srpske".

Međutim, zbog objavljivanja tekstova koje se nisu sviđali vladaru, dva puta se sukobio sa Milošem Obrenovićem koji ga je na kraju smenio sa uredničkog mesta i postavio tadašnjeg cenzora.

Davidović je umro u bedi u Smederevu, a o njegovoj smrti u novinama koje je osnovao nije bila napisana ni jedna reč.

Podeli ovu vest

20/09/2016 0 comment

Prošlost izvora u selu Vlakči obavijena je velom tajne po pitanju ko je zaštitnik ove svete vode. Narodna kazivanja upućuju da je izvor povezan sa imenom prepodobne Petke Paraskeve, kao i čuvena Gradina iznad Vlakče u planini. Meštani govore da je nekada Karađorđe dolazio na čuveni izvor da se umije i pomoli, prepodobnoj ...

01/10/2021 0 comment

Oktobar je deseti mesec u godini. Ima 31.dan. Seljaci ga vole jer je to mesec kada se sabiraju plodovi godišnjeg mukotrpnog rada. I građani ga vole, ...

05/10/2021 0 comment

U srcu Šumadije, na putu Kragujevac – Gornji Milanovac, nalazi se manastir Vraćevšnica. Podignut sredinom prve polovine 15.veka, na južnim obroncima ...

08/10/2021 0 comment

Vrhunski poznavaoci i istoričari umetnosti ocenjuju da je Nadežda Petrović stvaralac izuzetnog slikarskog temperamenta i snage, i osobenog karaktera, ...

14/10/2021 0 comment

U vreme cara Lava Mudrog (ili Filosofa), 911. godine, bilo je svenoćno bdenije u crkvi Vlaherne u Carigradu. Crkva je bila puna naroda. U pozadini je ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti