Dunav se pominje još u starom veku, u mnogim spisima Herodota, koji Dunav naziva najvećim među rekama, dok ga Hesiod oslovljava kao brat Nila. Takođe, Dunav se spominje još u analima o pohodima Aleksandra Makedonskog na Persiju. U straom veku, Dunav je smatran glavnom vezom između istoka i zapada, te je pretsavljao granicu moćnog Rimskog carstva.
Dunav, ili kako su ga drevni Tračani zvali - Istros, Skiti - Mataos, Rimljani - Danister i Danibius, Grci - Dunavius, Nemci i Austrijanci i sada ga zovu - Donau, Francuzi - Le Danibe, Mađari - Duna, Italijani - Danibo, Turci - Tuna, Rumuni - Dunarea, Česi, Slovaci i Rusi - Dunaj, a Srbi i Bugari - Dunav, je reka sa najviše imena.
Na Trajanovoj medalji Dunav je prikazan kao žena sa pokrivačem.Tu se vidi u urna-simbol tajne kod starih rimljana. Tajna je bila nerešiva, nije se znalo izvorište Dunava. Aristotel je smatrao da Dunav izvire negde na Pirinejima i da se deli na dva rukavca - jedan se ulivao u Crno more, a drugi u Jadransko more, i to od "Gvozdenih vrata" (Đerdapa) teče kao druga reka pod imenom Istros - dato od Tračana ili pod imenom Mataos - dato od Skita. U najnepristupačnijem delu Dunava u Đerdapu rimski imperator Trajan ( I-II v.) napravio je jedan od najvažnijih puteva Rimske imperije. Nekoliko vekova kasnije krstaši predvođeni Gotfriđom Bulonjskim i Fridrihom Barbarosom krenuli su pored Dunava na istok u ratnom pohodu na Svetu zemlju Jerusalim, na Hristov grob.
Srednji vek karakteriše procvat trgovine, a budući da je Dunav imao jako dobar geografski položaj, tokom ovog perioda je još više dobio na svojoj popularnosti. U mnogim delima koja potiču iz ovog perioda, Dunav je označen kao put svile. Vekovima su ovuda prolazili mnogi trgovci, ali I vojnici. Posebno začajni su marševi moćnih Osmanlija, koji su dolinom Dunava krenuli u osvajanje Evrope.
Kasnije dolazi do začetaka industrije, a najviše se ističe Nemačka, kao i ostatak zapadne Evrope. Dunav opet dobija na svojoj važnosti, jer povezuje bitne industrijske centre, ali i prelepe balkanske pejzaže. U to vreme, Austriji je pripadao najveći deo gornjeg i srednjeg Dunava, a Turci su bili skoncentrisani na osvajanje donjeg toka Dunava. Nakon pada Turaka, Dunavom su pokušale da zavladaju i druge evropske sile, poput Rusije. Međutim, 1856. godine, osnovana je Evropska komisija za kontrolu delte Dunava, kojom se garantuje slobodna navigacija deltom svim Evropljanima. Takođe, tokom 20. veka, u vreme I i II svetskog rata, oko Dunava su se odvijale mnoge bitke.
Dunav je reka koja je bila saučesnik u istorijskoj sudbini naroda na njenim obalama, reka na čijem ogledalu se vidi istorija naroda kojih više nema i naroda koji žive sada sa njom: Nemaca, Austrijanaca, Slovaka, Mađara, Hrvata ,Srba, Rumuna, Bugara, Ukrajinaca.Tako mnogotomna enciklopedija nazvana Dunav, je izvor nadahnuća, mudrosti i sudbina naroda koji žive pored njega za mnoga pokolenja. Vode Dunava i danas teku pored naših obala i mi smo svedoci lepote reke. Nalazimo se pred istorijskom raskrsnicom, da li ćemo zaštiti vode Dunava i budućnost generacija, ili ćemo nastaviti svesno da ga uništavamo „prljavim" tehnologijama.
