Dolazak generala Vrangela i Rusa u Srbiju, neraskidivo bratstvo dva naroda

Dolazak generala Vrangela i Rusa u Srbiju, neraskidivo bratstvo dva naroda

Tokom Građanskog rata Rusiju je napustilo preko dva miliona njenih građana.Jedan deo ruskih emigranata našao je svoje utočište u Kraljevini SHS.Zbog svoje brojnosti, taj fenomen je poznat kao „zarubežnaja Rosija-zagranična Rusija“.Ukupan broj Rusa koji je živeo izvan Lenjinove Rusije iznosio je više od 10 miliona!Pre nego što su došli u Srbiju ruske izbeglice su prošle kroz velika iskušenja i stradanja.Prvi emigranti pojavljuju se u Srbiji već krajem 1919. godine, nakon francuske evakuacije Odese.Glavnina jednog od izbjegličkih krakova (od skoro milion ljudi) stiže i na Balkan posle pada generala Denikina, nakon zauzimanja Novorosijska od strane boljševika(1920.) i progona sa Krima armije pod komandom barona, generala Vrangela(novembar 1920.).

Posle lutanja po prostorima Balkana najveći dio izbeglica naseljava Kraljevinu SHS, uglavnom njene istočne srpske krajeve, mada će naseljavati i prostore Bosne, Slavonije, Hrvatske, odnosno Dalmacije i Crne Gore, ali u neuporedivo manjem broju.Kako su ovdje dočekani, pre svega u Srbiji  najbolje svjedoči sam general Vrangel, koji kaže: “Samo nam je Kraljevina SHS pružila ruku pomoći.Druge savezničke države su priznale vlast crvenih siledžija. . . “. Uskoro su „beli Rusi“ počeli sa stvaranjem sopstvenih društvenih, socijalnih i prosvjetnih organizacija.Osnovali su rusko-srpsku mušku gimnaziju, dva ruska kadetska korpusa. . . i niz drugih nacionalnih institucija.General Vrangel je 1924. godine osnovao i „Ruski Opšti Vojni Savez“ (ROVS) koji je udruživao i organizovao vojnike i oficire bivše Ruske carske vojske.Inače, ruski vojnici su vršili službu u Srpskoj graničnoj straži.

general vrangel

Vladimir Albinavič Majevski, istoričar ruske emigracije i savremenik, zapisuje: “Rusi su ušli tada u Srpsku zemlju neopterećeni kvotama, vizama, raznoraznim ograničenjima, pasošima i sl.Bratska zemlja privila je Ruse uz sebe.Nije ih sprečavala formalnostima koje su postojale prilikom ulaska u evropske zemlje i američke države.To treba zapamtiti i sjećati se sa zahvalnošću . . . “
Bio je to cvet ruskog društva i intiligencije koje predvodi general Vrangel, koji se i sam nastanjuje u Sremskim Karlovcima(1922.-1927.).Sa njim je u društvu, između ostalih, i Mihail Vladimirovič Rodzjanka (Predsednik državne Dume), celokupni sveti Sinod Ruske pravoslavne crkve u rasejanju sa mitropolitom Antonijem na čelu, general Mihail Alekseev, načelnik štaba Ruske armije, ruski akademici, na stotine ruskih naučnika, umetnika, lekara, inžinjera i oficira.Svi su oni u Kraljevini SHS zadržali svoj domovinski status i dobili punu pažnju i poštovanje države u koju su izbegli.

Taj skoro nemerljivi ljudski potencijal, u godinama koje slede, izvršiće strahoviti uticaj na Kraljevinu i značajno doprineti sveukupnom razvoju Srbije, prije svega, na polju nauke, kulture i umetnosti.I procvat industrije umnogome je rezultat obrazovanja naših stručnjaka na tehničkim fakultetima, gdje su radili ruski naučnici i univerzitetski profesori.Imena ruskih akademika poput Laskareva, Saltikova, Bilimoviča, Farmakovskog i drugih, i dan danas se sa poštovanjem pominju u Srpskoj Akademiji nauka.

Upravo su Rusi svojim znanjem i umećem dali ogroman doprinos i u arhitekturi, graditeljstu, izgradnji puteva širom Kraljevine, a posebno je dragoceno njihovo učestvovanje u projektovanju i izgradnji železnica, tako da ni pruga Beograd-Bar nije prošla bez njihovog doprinosa.

Najpoznatiji hroničar ruske emigracije u Srbiji Aleksej Arsenjev, i sam potomak „belih Rusa“, zapisao je da su se njegovi sunarodnici doseljavali u više talasa.Tako su, recimo, prvu grupu doseljenika u Novi Sad činili ruski vojnici.Drugu grupu je činilo nekoliko desetina vojnika, ruskih dobrovoljaca koji su ratovali na Solunskom frontu i koji niesu željeli da se vrate u boljševičku Rusiju.Nakon takozvane „Krimske evakuacije“, mlada Srpska Kraljevina je primila najbrojniju grupu vojnika i civila... Posvuda, širom zemlje, pa i u Srpsku Atinu, u Novi Sad, pristigla je grupa carskih Rusa od oko 2. ooo ljudi.Među njima, pored ostalih, i pozorišni reditelj Jurij Rakitin;U Srpkom narodnom pozorištu, čuvena ruska balerina Marina Olenjina osniva baletsku grupu, a Novosadska opera decenijama nije mogla da se zamisli bez ruskih solista.Rusi su u ovom gradu projektovali i sagradili na desetine vrednih zdanja, od kojih se posebno izdvajaju Oficirski Dom i Dom narodnog zdravlja, čije su fasade i danas presvučene petrovgradskom žutom bojom.U Novom Sadu su se naselili i kozaci, vojni invalidi, stručnjaci raznih zanimanja, intiligencija i plemstvo, tako da je osnovana prava ruska kolonija.Ostatak života ovdje će provesti i dr. Gerontij Gavrilovič Harčenko, general-major Diodor Nikolajevič Černojarov (vaspitač princa Aleksandra Karađorđevića u Paževskom korpusu u Petrovgradu), onda, Arkadij Ipolitovič Kelepovski (bivši sekretar Velikog kneza Sergeja Romanova), gardijski pukovnik Vladimir Čaplić, general-major Kubanske kozačke vojske, Fjodor Danilov i mnogi drugi. Grofica Sofija Tolstoj je vodila Ruski krojački salon, i to će ostati zapamćeno s ljubavlju.

 

Podeli ovu vest

24/05/2014 0 comment

Milica Stojadinović Srpkinja poznata je u istoriji naše književnosti kao „vrdnička vila". Zapostavljena i nedovoljno proučena, nije posebno bliska današnjim ljubiteljima poezije MILICA Stojadinović Srpkinja poznata je u istoriji naše književnosti kao „vrdnička vila". Zapostavljena i nedovoljno proučena, nije posebno bliska današnjim ...

17/09/2017 0 comment

Vreme prvog naseljavanja i postanka Zaječara ne može se tačno odrediti. Najverovatnije potiče s kraja 17. veka ili, najkasnije, sa početkom 18. veka. ...

21/11/2017 0 comment

 Praznik arhanđela Mihaila   ustanovljen je u vreme pape Silvestera i patrijarha aleksandrijskog Aleksandra. Izabran je novembar, jer ...

20/11/2017 0 comment

Za vreme nemačke okupacije od 1789. do 1791, kada je posle mira u Svištovu Beograd ponovo vraćen Otomanskoj imperiji, na Savskoj jaliji bilo ...

13/11/2017 0 comment

Vršac je „lepa varoš“ sa starim baroknim jezgrom. Znamenje grada je srednjovekovna kula - Vršački zamak - ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti

Newsletter

Budite u toku sa najnovijim vestima i informacijama na našem portalu!