fbpx

Pravoslavni biser Starog Rasa - manastir Gradac

Pravoslavni biser Starog Rasa - manastir Gradac

Manastir Gradac, zadužbina kraljice Jelene Anžujske, podignut je u poslednjoj četvrtini XIII veka na šumovitim padinama Golije, zapadno od Brvenika. Građen je u stilu Raške škole. Manastir je za vreme turske vladavine uglavnom bio bez monaha a zatim i bez krovnog pokrivača na crkvi koji je odnet. Godine 1910. je postavljen zaštitni krov na manastirsku crkvu, tokom 1963—1975. izvršena je potpuna rekonstrukcija glavne crkve, unutrašnjost hrama je bila u velikoj meri sačuvana. Od 1982. je počela izgradnja konaka i manastir je ponovo oživeo. Manastir je ženski.

Manastir Gradac se nalazi u golijskoj turističkoj regiji, a u blizini je turističkog centra Kopaonik (od Suvog Rudišta udaljen je oko 50 km). On predstavlja komplementarnu turističku vrednost planine Golije, a ujedno predstavlja i dopunu turističke ponude Kopaonika. Blizina Kopaonika je značajna zbog toga što on u turističkoj sezoni predstavlja značajno ishodište izletnika. Značajna je i blizina Jošaničke Banje u odnosu na koju manastir Gradac predstavlja komplementarnu turističku vrednost. Jošanička Banja je udaljena od manastira oko 30 km. Za turistički položaj manastira Gradac od značaja je i njegova pripadnost ibarskoj kulturno-turističkoj zoni, u kojoj se osim njega nalaze i manastiri: Žiča, Studenica, Stara Pavlica, Nova Pavlica i Banjska. Tu su još i tvrđave: Maglič, Brvenik i Zvečan. Na ovu zonu se nastavlja kulturno-turistička zona doline Raške. U njoj su manastiri: Sopoćani, Đurđevi stupovi i Petrova crkva, stari grad Ras, spomenici Novog Pazara itd. To sve, svakako, doprinosi povoljnosti turističkog položaja manastira Gradac, pogotovu što su ovi značajni srednjovekovni manastiri i spomenici grupisani na relativno malom prostoru.

manastirgradac crkva

Crkva Blagoveštenja je jednobrodna građevina sa kupolom, tročlanim oltarskim prostorom, pravougaonim pevnicama, pripratom sa dve kapela prizidane uz nju. U obradi arhitekture pojavljuju se gotički i romanogotički elementi, dok po prostornom sklopu gradačka katedrala pripada spomenicima raške stilske grupe. Oko 1275. oslikana je freskama koje su se samo delimično sačuvale. U oltarskom prostoru su kompozicije Pričešća apostola i poprsja Bogorodice i mrtvog Hrista u konhama đakonikona i proskomidije.

Iz ciklusa Velikih praznika vide se u naosu: Rođenje Hristovo, Hristov ulazak u Jerusalim, Raspeće Hristovo i Uspenje Bogorodice. Ktitorska kompozicija je na južnom, a kompozicije istorijske sadržine na zapadnom zidu naosa. U priprati su Blagovesti, Bogorodičin ciklus i Vaseljenski sabori. U jugoistočnom delu porte nalazi se mala crkva Sv. Nikole. Verovatno je nastala pre završetka glavne crkve. Slikarstvo iz XIV veka sačuvano je samo u fragmentima. Blagoveštenjska crkva je rekonstruisana, a živopis je konzerviran u periodu od 1962–1973. Manastir Gradac je kulturno dobro Srbije od izuzetnog značaja.

manastir gradac pogled kroz kapiju

Podeli ovu vest

09/04/2014 0 comment

Izdavačka kuća Mitropolije dabrobosanske „Dabar", u saradnji sa Srpskim sokolskim društvom „Soko" iz Dobruna, izdala je monografiju „Višegrad - od davnina do 1918.", autora Aleksandra Savića iz Višegrada. Nakon kapitalnog fototipskog izdanja sarajevskog prepisa Zakonopravila Svetog Save, IK „Dabar" čitaocima donosi još jednu značajnu knjigu ...

20/09/2021 0 comment

Jedna od najstarijih sorti jabuka u našim krajevima. Plod jabuke Šumatovka je sitan i srednje krupan, crvene boje i blago šiljastog oblika. Meso je ...

16/09/2021 0 comment

Na samoj obali jezera u selu Grlištu udaljenom 14 km od Zaječara nalazi se i manastir sa crkvom posvećenom Svetim apostolima Petru i Pavlu.  U ...

09/09/2021 0 comment

Rodna kuća vojvode Živojina Mišića, jednog od najznačajnijih vojnih zapovednika Srpske vojske u Prvom svetskom ratu, nalazi se u pitomom mioničkom ...

14/09/2021 0 comment

Prepodobni Simeon Stolnik je rođen u Siriji.Proslavio se mnogim podvizima,a najviše zatto što je dane i noći provodio sedeći na stubu,udubljen u ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti