KRSTOVDAN - VELIKI NARODNI PRAZNIK

KRSTOVDAN - VELIKI NARODNI PRAZNIK

Ovaj dan nekada se proslavljao kao veliki praznik u našem narodu, a danas samo po nekim selima,jer je većina pomerila rituale i verovanja vezane za Krstovdan na Bogojavljenje.

Postoji zimski i jesenji Krstovdan. Tih dana se slave dva događaja u vezi s Časnim krstom Hristovim. Prvi, pronalazak Časnog krsta na Golgoti,i drugi, povratak Časnog krsta iz Persije u Jerusalim. Tragajući prilikom obilaska Svete zemlje za Časnim krstom,carica Jelena saznade da je Krst zakopan pod hramom Venerinim na Golgoti,koji je podigao car Hadrijan. Carina naredi da se poruši Venerino svetilište i u njenim temeljima pronađoše tri krsta. Ne znajući koji je od njih pravi, odnosno Hristov krst, upita za savet patrijarha Makarija,a on joj odgovori: „Vidiš li onu pogrebnu povorku koja upravo prolazi?Stavi sva tri krsta na mrtvbaca,pa ćeš videtikoji je pravi". Carica tako i uradi:stavi prvo jedan,ali se ništa ne dogodi:stavi i drugi,i opet bi isto:spusti treći krst i mrtvac ožive.Carica Jelena shvati da je treći krst Časni krst. Tada patrijarh podiže krst dag a ceo narod vidi,a carica naruči da se napravi kovčeg od teškog srebra i u njega položi.

U toku mnogobrojnih pustošenja Jerusalima,Krst Gospodnji je otet iz hrama i odnet u Persiju.U Jerusalim ga je,posle 14 godina,vratio car Iraklije,628.godine.Od tada se Krst stalno nalazi u Hramu Vaznesenja na Golgoti.

Zimski Krstovdan pripada krugu zimskih običaja i verovanja,koji su padali oko Nove godine.Prema predanju,na zimski Krstovdan se prema vetru predviđa kakava će godina biti. Na ovaj dan strogo se posti. U dinarskim predelima se na taj dan stavljao krst u vodu.Ako se voda preko noći zaledi,verovalo se da će godina biti zdrava i rodna.U gradovima se na ovaj dan svetila vodica po kućama.Krstovdan se smatra velikim narodnim praznikom. Na Kosovu i Metohiji naziva se Netka ili Najetka,a oba naziva su nejasnog porekla. U zapadnim krajevima u kojima žive Srbi postoji nekoliko crkava posvećenih Krstu. U 16.veku spominje se Crkva Pereštana,koja je imala patrona Sveti krst.

Autor:Dragomir Antonić,etnolog

Podeli ovu vest

13/09/2013 0 comment

"Mesec srpske kulture" u Madjarskoj otvoriće večeras na sceni Nacionalno plesnog teatra predstava "Seobe" Knjaževsko-srpskog teatra iz Kragujevca. Dramu "Seobe", po romanu Miloša Crnjanskog, u Kragujevcu je režirao nemački reditelj Pjer Valter Polic. To su 200 godina od izvođenja prve srpske građanske predstave u Mađarskoj - "Kreštalice" ...

18/11/2019 0 comment

Jedna od najstarijih sorti jabuka u našim krajevima. Plod jabuke Šumatovka je sitan i srednje krupan, crvene boje i blago ...

04/12/2019 0 comment

 Preseveta Bogorodica je prva zavetovana device u istoriji hrišćanstva.Na ovaj dan u Jerusalimu je izvršen svečani čin ...

05/11/2019 0 comment

U 2019. godini, proslava Dana Muzeja primenjene umetnosti u Beogradu, 06. novembra, proteći će u znaku mode. Tim povodom biće otvorena izložba Moda u ...

01/12/2019 0 comment

Sneg može da napada i ranije, ali prava zima počinje u decembru, pa po velikim vejavicama i smetovima koji su zasipali i zatrpavali naselja ,ovaj ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti

Newsletter

Budite u toku sa najnovijim vestima i informacijama na našem portalu!