KRSTOVDAN - VELIKI NARODNI PRAZNIK

KRSTOVDAN - VELIKI NARODNI PRAZNIK

Ovaj dan nekada se proslavljao kao veliki praznik u našem narodu, a danas samo po nekim selima,jer je većina pomerila rituale i verovanja vezane za Krstovdan na Bogojavljenje.

Postoji zimski i jesenji Krstovdan. Tih dana se slave dva događaja u vezi s Časnim krstom Hristovim. Prvi, pronalazak Časnog krsta na Golgoti,i drugi, povratak Časnog krsta iz Persije u Jerusalim. Tragajući prilikom obilaska Svete zemlje za Časnim krstom,carica Jelena saznade da je Krst zakopan pod hramom Venerinim na Golgoti,koji je podigao car Hadrijan. Carina naredi da se poruši Venerino svetilište i u njenim temeljima pronađoše tri krsta. Ne znajući koji je od njih pravi, odnosno Hristov krst, upita za savet patrijarha Makarija,a on joj odgovori: „Vidiš li onu pogrebnu povorku koja upravo prolazi?Stavi sva tri krsta na mrtvbaca,pa ćeš videtikoji je pravi". Carica tako i uradi:stavi prvo jedan,ali se ništa ne dogodi:stavi i drugi,i opet bi isto:spusti treći krst i mrtvac ožive.Carica Jelena shvati da je treći krst Časni krst. Tada patrijarh podiže krst dag a ceo narod vidi,a carica naruči da se napravi kovčeg od teškog srebra i u njega položi.

U toku mnogobrojnih pustošenja Jerusalima,Krst Gospodnji je otet iz hrama i odnet u Persiju.U Jerusalim ga je,posle 14 godina,vratio car Iraklije,628.godine.Od tada se Krst stalno nalazi u Hramu Vaznesenja na Golgoti.

Zimski Krstovdan pripada krugu zimskih običaja i verovanja,koji su padali oko Nove godine.Prema predanju,na zimski Krstovdan se prema vetru predviđa kakava će godina biti. Na ovaj dan strogo se posti. U dinarskim predelima se na taj dan stavljao krst u vodu.Ako se voda preko noći zaledi,verovalo se da će godina biti zdrava i rodna.U gradovima se na ovaj dan svetila vodica po kućama.Krstovdan se smatra velikim narodnim praznikom. Na Kosovu i Metohiji naziva se Netka ili Najetka,a oba naziva su nejasnog porekla. U zapadnim krajevima u kojima žive Srbi postoji nekoliko crkava posvećenih Krstu. U 16.veku spominje se Crkva Pereštana,koja je imala patrona Sveti krst.

Autor:Dragomir Antonić,etnolog

Podeli ovu vest

03/10/2016 0 comment

Oktobar je deseti mesec u godini. Ima 31.dan. Seljaci ga vole jer je to mesec kada se sabiraju plodovi godišnjeg mukotrpnog rada. I građani ga vole, naročito oni koji se sete da imaju familiju na selu. Vole ga i oni koji su se u maju zaljubili. Zato su Srbi oktobru nadenuli i imena svadbar,kišni,listopad.Svima koji se ovog meseca ...

18/11/2019 0 comment

Jedna od najstarijih sorti jabuka u našim krajevima. Plod jabuke Šumatovka je sitan i srednje krupan, crvene boje i blago ...

26/01/2020 0 comment

Dan posvećen prvom srpskom arhiepiskopu Savi, sinu Stefana Nemanje,velikog župana srpskog.Rastko Nemanjić,potonji Sveti Sava,rođen je oko 1175.,a ...

31/12/2019 0 comment

 Kićenje jelke u Rusiji je stari običaj i nezamislivo je da se u susret pravoslavnom Božiću hramovi ne okite jelkom, a naravno i svaki dom u ...

19/01/2020 0 comment

 Bogojavljenje je jedan od petnaest najvećih hrišćanskih praznika. Na taj dan, 30. godine naše ere, Isus Hrist - koji je dotle, kao drvodelja, ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti

Newsletter

Budite u toku sa najnovijim vestima i informacijama na našem portalu!