PLAVI ANĐEO - freska koja zasenjuje snagom i nadzemaljskom lepotom

PLAVI ANĐEO - freska koja zasenjuje snagom i nadzemaljskom lepotom

Ko tebe nije video taj ne zna Sebe," zapisaće nesrećni pesnik Branko Miljković, zagledan u jednog anđela, nepoznatog svetu što je nesklon da oči podigne u mistične visine hrama, ka onoj tački, jedinoj osim ljudskog srca, na kojoj se odigrava velika tajna nebo-zemne istorije.

U zadužbini zlosrećnog kralja Dragutina Nemanjića u Arilju, anonimni živopisac je naslikao tog anđela kako gotovo nematerijalan lebdi visoko na zidu oltarske pregrade. Poznavaoci umetnosti i ikonografije već ocvalog monumentalnog stila svojstvenog poznom 13. veku, prepoznaće u tom vanredno lepom liku, zaogrnutom u eterično plavu tuniku svu od neba i svetla, arhanđela Gavrila donosioca blage vesti, odnosno onog arhanđela povlašćenog da i Devici Mariji, ali i vaskolikom svetu najavi začeće Hristovo. Jedan pogled na zid parnjak oltarske pregrade, tačnije na njegovu desnu stranu na kojoj se nalazi lik Bogomatere u tamnomodrom ogrtaču, nevino-zbunjen, uznemireno podignutih očiju ka božanskom glasniku, nedvosmisleno ukazuje posmatraču da pred sobom ima prizor Blagovesti.

Snaga i nadzemaljska lepota Gavrilova zasenjuju svaki drugi živopisani lik u ariljskom hramu, pa čak i idealizovane, čudesno privlačne u svom dostojanstvu, likove kraljeva Milutina i Dragutina, te kraljice Kataline – Dragutinove žene, sa već znamenitog ktitorskog portreta. Ni na jednoj drugoj fresci u Arilju neće se ponoviti tako čudesan spoj elementarne snage i lepote gotovo ušle u granice vizije. Kao da je živopisac, stojeći visoko na skeli ispred praznog zida, namah pred sobom imao živi model i nadahnut i zastrašen jednovremeno njegovom večnom, a bezvremenom lepotom, tu istu lepotu i snagu u jednom dahu pretočio u sliku.

Nema nikakve sumnje da je pored mileševskog Belog anđela, ariljski Plavi anđeo jedna od najlepših fresaka u ukupnom nasleđu srpskog srednjeg veka. Samo treba podići oči u mističnu visinu ariljskog hrama ili pogledati u svoje srce kako je to pred ovim Plavim Gavrilom učinio Branko Miljković zapisujući:

„Ovaj konkretni Anđeo, ostavljen sam sobom iznutra, da je u pustinji rekao bi: Šta će mi nada ako ne da sačuvam ovu pustinju. Da siđe sa zida, rekao bi: Ovo je predeo koji produžuje ljubav."

Autor:Tamara Ognjević,istoričar umetnosti,artiscenter

Podeli ovu vest

28/09/2013 0 comment

Izložbom Zaveti i poruke. Stefan Nemanja – devet vekova Narodni muzej u Beogradu obeležava godišnjicu rođenja Stefana Nemanje, rodonačelnika loze Nemanjića i utemeljivača srpske srednjovekovne države. Stefan Nemanja, jedan je od najznačajnijih srpskih vladara, čija vladavina predstavlja prelomni period u istoriji i kulturi srpskog naroda, ...

10/07/2018 0 comment

NikolaTesla, slavni srpski naučnik jedan je od najvećih svetskih genijalaca svih vremena. Možda ste se zapitali,kako je postizao vrhunsku ...

19/12/2018 0 comment

Veliki hrišćanski praznik u decembru. Dan posvećen Svetom Nikoli,arhiepiskopu mirlikijskom . Sveti Nikola je bio sin jedinac veoma bogatih ...

21/12/2018 0 comment

U petak, 21. decembra. 2018. godine, u 19.30 sati, U Svečanoj sali Narodnog muzeja Pančevo otvara se izložba „Rusi u Pančevu – život i ...

13/01/2019 0 comment

Drukčije su nekad  zime u Beogradu bile nego  danas. Zima je onda bila - zima, i veliki snegovi, uz jake mrazeve, trajali su svake godine ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti

Newsletter

Budite u toku sa najnovijim vestima i informacijama na našem portalu!