Poljane Lukarevine, graditeljsko nasleđe Župe

Poljane Lukarevine, graditeljsko nasleđe Župe

Poljana Lukarevina je kompleks vinogradarskih podruma za preradu grožđa i čuvanje vina, i povremeno naselje za vreme rada u vinogradima. Nalazi se u Aleksandrovačkoj župi, udaljena 4 km kolskim putem severozapadno od Aleksandrovca.

U podnožju planina Kopaonika i Željina, u Aleksandrovačkoj župi sa blago zatalasanim terenom i sunčanim brežuljcima, više vekova se gaji vinova loza. Vinogradarstvo je jedna od glavnih privrednih grana i danas, kao i u susednoj Kruševačkoj župi.

Podizanje sezonskih privredno-stambenih zgrada i naselja u središtu obradivih površina ili blizu pašnjaka, bilo je uobičajeno u mnogim krajevima, naročito na mestima udaljenim od stalnog naselja — sela. Zato, kao i zbog iskustvom stečenog saznanja da je za preradu grožđa i čuvanje vina najpogodnije imati posebnu zgradu, nastale su i poljane. Tako ih nazivaju jer su to zgrade u polju, osobito za brđane. Poljane su karakteristične za Aleksandrovačku župu; čine ih grupe zgrada, podruma, bez okućnica. Sačuvana su dvadeset četiri takva naselja, sada već sa delimično izmenjenom funkcijom, pa i izgledom. Neki se tu stalno nastanjuju, podižu se nove zgrade — kuće, deo vinograda se pretvara u površine druge namene.

poljane 2

Prema nekim dokumentima, poljane su postojale već u srednjem veku, a u legendama se govori da su pripadale manastirima, knezu Lazaru, kneginji Milici i drugim velikašima. U razdoblju turske okupacije vinogradarstvo je opadalo, pa je, verovatno, i poljana bilo manje i sa malim brojem podruma. Vinogradarstvo u Srbiji se izuzetno brzo obnavlja posle 1833, a istovremeno se grade i novi podrumi u poljanama.

Lukarevina je jedna od najmanjih poljana. U njoj se nalazi dvadeset sedam podruma sagrađenih od polovine XIX do početka XX veka. Bilo je poljana sa trista i više podruma. Zgrade su različitog izgleda i veličine, građene od kamena i čatme ili samo od kamena. Neke zgrade imaju kameni podrum u prizemlju ili delom ukopan u stranu i sprat od čatme, sa doksatom ili bez njega. Druge su prizemne, građene od kamena. Krovovi su niski, stariji pokriveni ćeramidom a noviji crepom. U prošlosti, sve do prvih decenija našeg veka, bilo je podruma građenih od brvana i kamena sa krovnim pokrivačem od vinove loze. Podrume su, u ovoj kao i u drugim poljanama, gradili majstori iz Crne Trave i okoline Vlasotinaca. Zato po graditeljskim odlikama imaju mnoga obeležja južnomoravske narodne arhitekture i poznate kuće moravke, rasprostranjene u velikom delu središnje i istočne Srbije.

Autor:Jovan Janićijević

Kulturna riznica Srbije

Podeli ovu vest

10/05/2015 0 comment

Godišnje se u pirotskom kraju proizvede oko 60 tona kačkavalja. To nisu ni približno dovoljne količine da bi se podmirilo tržište. Zaštita kačkavalja treba da podstakne, pre svega, male porodične mlekare, koje bi se udruživale i zajednički nastupale na tržištima.Pirotski kačkavalj bio je najviše izvoženi proizvod iz Srbije još tridesetih godina ...

10/07/2018 0 comment

NikolaTesla, slavni srpski naučnik jedan je od najvećih svetskih genijalaca svih vremena. Možda ste se zapitali,kako je postizao vrhunsku ...

15/02/2019 0 comment

Sretenje Gospodnje je dan kada su ljudi prvi put sreli malog Isusa.Četrdeset dana po rođenju, Devica Marija donese u Jerusalimski hram svog sina da ...

29/01/2019 0 comment

Knez Miloš Obrenović ustanovio je policiju koja je počela da funkcioniše 2.aprila 1828. godine. Za prvog starešinu postavljen je ...

15/02/2019 0 comment

Prvi srpski ustanak predstavlja početak srpske revolucije, koja je po mišljenjima istoričara trajala do 1815. godine, odnosno zajedno sa ...

O Portalu

Portal koji promoviše Srbiju i njene vrednosti. Sve na jednom mestu, priča o Srbiji koju volimo, njenoj tradiciji, lepotama, ljudima i događajima.

Najnovije vesti

Newsletter

Budite u toku sa najnovijim vestima i informacijama na našem portalu!